Een bijzondere tegenstander

Tijdens de partij werd mijn tegenstander twee keer naar het bord terug gebracht, want hij kon, na een bezoek aan het toilet, het juiste bord niet meer terugvinden. Door zijn hoge leeftijd waren een aantal dingen verslechterd, waaronder zijn geheugen. Op de 18de zet gaf hij zijn dame weg. Hij had lang nagedacht en had niet gezien dat ik hem kon slaan. De partij was gestreden. Tenminste, dat dacht ik.

“Laten we maar verder spelen. Ik ben er nu toch.”, was na wat gemopper zijn reactie.

“Hoeveel sta je eigenlijk in de plus, volgens Fritz, wanneer je een dame voor staat?”, dacht ik na zijn antwoord. Met enige tegenzin moest ik deze gewonnen stelling uitspelen. Waar moest ik eigenlijk beginnen. Een beetje ongemakkelijk gevoel bekroop me.

Het ongemakkelijke gevoel werd alleen maar groter, nadat zijn paard op de 23 en 24ste zet pionnen voor mijn koning aan het opeten was. Op de 27ste zet verschalkte zijn paard nog een pion met schaak, waardoor ik ook nog eens een kwaliteit kwijt raakte!

“Rustig blijven, rustig blijven”, ging er door mijn hoofd.

Op de 40ste zet stond er een vreemde stukkenverhouding op het bord. Had zijn dame nog op het bord gestaan, dan had hij nu een toren en drie pionnen meer. Na de 45ste zet stond ik geheel verloren. Ik kon wel opgeven. Terwijl ik zat na te denken om hem maar een hand te geven en te feliciteren met de winst, riep hij ”Ik ben door mijn tijd!”. Hij was vergeten de klok in te drukken. Met een toenemend ongemakkelijk gevoel bleef ik met de winst zitten.

Hij vertelde dat hij al meer dan 70 jaar schaakt. Hij was pas op zijn 20ste gaan schaken. Ik was onder de indruk van zijn goede schaken op zo’n hoge leeftijd. Dat het denken over strategieën, plannen en techniek zo sterk verankerd kan zijn in iemands geheugen. Het was ook bijzonder om te zien hoe hij, naast alle lichamelijke en geestelijke ongemakken, nog zo van het schaken kon genieten.

Twee weken na onze partij werd hij opgenomen in een verzorgingstehuis. Zijn laatste partij won hij met glans en vol waardering van alle clubleden.

[pgn]

[Event "Botwinnik interne competitie"]

[Date "2014.10.09"]

[Round "?"]

[White "van Onzen, Theo"]

[Black "Caljé, Adrey"]

[Result "0-1"]

[ECO "C46"]

[PlyCount "90"]

1. e4 e5 2. Nc3 Nc6 3. Nf3 f5 4. exf5 Nf6 5. h3 Bc5 6. Be2 Qe7 7. d3 d6 8. g4

Bd7 9. Bg5 O-O-O 10. Nd5 Qf7 11. Nxf6 gxf6 12. Bh4 Rdg8 13. Qd2 Bb4 14. c3 Ba5

15. Qh6 Rf8 16. Nd2 Ne7 17. Bf3 Ng8 18. b4 Nxh6 19. bxa5 a6 20. Rb1 c6 21. Ne4

Qxa2 22. O-O Ng8 23. Nxd6+ Kc7 24. Nxb7 Rb8 25. Ra1 Qd2 26. Nc5 Qh6 27. Nxa6+

Kc8 28. Nxb8 Kxb8 29. Rab1+ Kc7 30. Bg3 Ne7 31. a6 Kd6 32. a7 Ra8 33. Ra1 Nc8

34. d4 Rxa7 35. dxe5+ Ke7 36. Rxa7 Nxa7 37. exf6+ Qxf6 38. Re1+ Kd8 39. Be5 Qf7

40. Rd1 h5 41. Rd6 Kc8 42. Rh6 h4 43. Rxh4 Qe7 44. Rh8+ Be8 45. Bd4 Kd8 1-0

[/pgn]