SV Voorburg

Bij iedere partij wil je als schaker een kunstwerk creëren. De werkelijkheid staat meestal in de weg. De strijd lijkt meer op een vechtpartij in het café, met wilde uithalen over en weer van enigszins onvast op de benen staande personen. Deze partij tussen Leo (zwart) en mij (wit) voldoet geheel aan dit scenario.

Na een zet of twintig denk ik echt bezig te zijn met een modelpartij. Op standaardwijze val ik aan op de damevleugel en pionwinst lijkt binnen handbereik. Leo had dit natuurlijk wel zien aankomen en reageert met een aanval op mijn koningsstelling. Als ik hierop niet goed reageer, wordt deze aanval heel erg gevaarlijk. Leo lijkt ook wat verrast en drukt ook niet gelijk door. Het gevolg is een partij met wisselende kansen en behoorlijk wat fouten. Wisselvallig spel, zo kan men wel zeggen. Spannend en leuk om naar te kijken is de partij ook.

Ook in deze partij blijkt schaken weer een psychologisch spel. In mijn ijver de gevaren te pareren en tegenspel te creëren doe ik foute zetten en mijn verweer in het eindspel is weinig hardnekkig. Leo’s dame dringt binnen en beslist de strijd. Na zo’n partij heb je altijd weer bewondering voor de partijen van grootmeesters. Alles lijkt daar altijd precies te kloppen en de stukken staan net op de goede plek. Hoe doen ze dat toch?

[pgn] [Date "2023.04.12"] [White "Martin, Mellens"] [Black "Leo, Bolle"] [Result "0-1"] [ECO "E67"] {E67: Konings-Indisch: Fianchetto: 6...Pbd7} 1. Nf3 (1. d4 d5 $11) 1... Nf6 2. d4 g6 3. c4 Bg7 4. g3 O-O 5. Bg2 d6 {Controleert e5} 6. O-O Nbd7 (6... Nc6 7. Nc3 $11) 7. Nc3 $14 c6 {Dekt b5+d5} (7... c5 8. b3 $14) 8. Qc2 (8. Bf4 c5 9. Bg5 h6 $11) 8... a6 {Zekert b5} (8... Nb6 9. c5 Nbd5 10. cxd6 exd6 11. e4 Nxc3 12. bxc3 $14) 9. a4 {Wit wil voorkomen dat zwart zich met b5 kan bevrijden.} ( 9. b3 b5 $14) 9... e5 10. Rd1 Qc7 (10... exd4 11. Nxd4 Qe7 12. b3 $14) 11. b3 ( 11. dxe5 Nxe5 12. Nxe5 dxe5 $14) 11... Re8 (11... exd4 12. Nxd4 a5 13. Bf4 $11) 12. e4 {wit z'n plan is d5.} (12. b4 $14) 12... Nf8 {Volgens de computer had zwart hier beter op d4 kunnen slaan. Zijn loper op g7 komt dan tot leven en hij krijgt druk op de e-lijn. Het nadel is wel dat hij met een zwakke pion op d6 blijft zittten, waar hij niet gemakkelijk vanaf komt. Voor een mens is de zwarte stelling dan niet erg prettig te spelen.} (12... exd4 13. Nxd4 a5 14. Bf4 $11) 13. d5 {Ik besluit de pion door te schuiven. Hier had ik het plan al in mijn hoofd om de loper op de d3 en het paard op e3 te plaatsen en dan met b-lijn open te breken. Een partij speelde door mijn hoofd waarin dit op fraaie wijze lukte. De computer vindt het slaan op e5 veel sterker. In dat geval speel je om heel andere velden en lijnen. Het idee is dan voor wit om via de d-lijn binnen te komen en eventueel de pion op e5 op de korrel te nemen.} (13. dxe5 dxe5 14. Ba3 Bg4 $16) (13. dxe5 {[%emt 0:01:17]} dxe5 {[%emt 0:00:01]} 14. Ba3 {[%emt 0:00:01]} c5 {[%emt 0:00:01]} 15. Nd5 {[%emt 0:00:01]} Qc6 { [%emt 0:00:01]} 16. Bb2 {[%emt 0:00:01]} N8d7 {Hier staat wit fantastich. Als het sterke paard op d5 ooit wordt geruild houdt wit een sterke vrijpion op d5 over. [%emt 0:00:08]}) 13... c5 (13... cxd5 14. Nxd5 (14. cxd5 $143 Nxe4 15. Qxe4 Qxc3 $15) 14... Nxd5 15. Rxd5 $14 (15. exd5 $143 Bg4 16. Be3 f5 $17)) 14. Ne1 $16 Nh5 15. Nd3 f5 {Zwart begint met de pionnenopmars die zo kenmerkend is voor de Konings-Indische opnening.} 16. f3 (16. Ba3 fxe4 17. Nxe4 Nf6 $14) 16... h6 {Beheerst g5} (16... fxe4 17. Nxe4 Nd7 18. g4 $14) 17. Be3 (17. a5 f4 18. g4 Nf6 $16) 17... Qf7 (17... f4 18. Bf2 $14) 18. a5 { Zwart's positie is in het nauw} (18. Bd2 $5 $16) 18... f4 $11 { Zwart dreigt met materiaalwinst: f4xe3} 19. Bf2 fxg3 20. hxg3 Bd7 (20... Nh7 $5 $11 {Is interessant.}) 21. Rab1 {Hier leunde ik tevreden achterover, want deze stelling had ik voor ogen toen ik d5 speelde. Wit komt met b4. Als zwart dan slaat heeft wit een hele sterke druk over de b-lijn. Ook de pionnen op a6 en d6 kunnen dan zwak worden. Slaat zwart na b4 niet, dan slaat wit op c5 en staat de c-pion onder druk. Wat kan zwart ondertussen beginnen? Zijn paard en dame staan mooi, maar de rest van zijn stukken staan op een kluitje.} (21. Qe2 $142 $16) 21... g5 $2 {De computer geeft een andere manier om de zwarte aanval in te zetten, maar Leo's zet is meer in lijn met het Konings Indisch.} (21... Nh7 22. b4 cxb4 23. Rxb4 Ng5 24. Rxb7 Reb8 $18) 22. b4 $18 g4 (22... cxb4 23. Rxb4 g4 24. fxg4 $18) 23. bxc5 {Hier kreeg ik de gedachte om de zwarte pion op f3 te laten slaan en als een soort beschutting van de witte koning te gebruiken. Ik had beter op g4 kunnen slaan. De varianten zijn dan ingewikkeld, maar het komt erop neer dat de zwarte aanval doodbloedt, waarna wit op zijn gemak zijn aandacht kan richten op de zwakke zwarte pionnen.} (23. fxg4 cxb4 ( 23... Bxg4 24. bxc5 Bxd1 25. Qxd1 dxc5 26. Nxc5 Rab8 {[%emt 0:00:52]} 27. Bh3 { [%emt 0:00:01]}) 24. gxh5 bxc3 25. Qxc3 Qxh5 $18) (23. fxg4 {[%emt 0:01:04]} cxb4 {[%emt 0:00:13]} 24. gxh5 {[%emt 0:00:01]} bxc3 {[%emt 0:00:01]} 25. Rf1 { [%emt 0:00:05]} Nh7 {[%emt 0:00:07]}) 23... gxf3 24. Bf1 {Een misser waarna al het witte voordeel weg is. De loper had naar h1 gemoeten om de pion op f3 onder vuur te houden. Ik hoopdat dat de zwarte pion meer een hinderpaal dan een steun voor de zwarte aanval zou zijn. Helaas zit er een groot gat in deze gedachte. Het zijn vooral ook de pion op g3 en het veld g4 die voor wit erg zwak zijn.} (24. Bh1 $142 {Dit zou groot voordeel voor wit hebben opgeleverd.} Bg4 25. cxd6 $18) 24... Qg6 $14 25. Kh2 (25. cxd6 $142 Nxg3 26. Bxg3 Qxg3+ 27. Kh1 $14) 25... dxc5 (25... Nh7 26. cxd6 N7f6 27. Rxb7 $11) 26. Nxc5 {Na deze ze t wordt de zwarte aanval heel erg gevaarlijk. Nog steeds had wit moeten proberen de pion op f3 onder druk te zetten.} (26. Ne1 $142 $5 $16) 26... Nf6 $11 {Leo ziet zijn kans en speelt het paard naar het goede veld. Het vervelende voor wit is dat ook de andere stukken (in het bijzonder het paard op f8) nu plotseling snel bij de aanval betrokken kunnen worden.} 27. Nxd7 $4 ( 27. Rd2 $142 {Was een goede mogelijkheid om de partij te redden.} Ng4+ 28. Kg1 $11) 27... Ng4+ $19 28. Kg1 Nxd7 $4 {Wit heeft de juiste verdediging niet kunnen vinden en na Dh5 had zwart een winnende aanval in handen gehad. Nu staat het weer ongeveer gelijk.} (28... Qh5 $142 {Beslist de partij meteen.} 29. Be1 f2+ (29... Nxd7 $6 {Levert niets op.} 30. Rd2 $17 (30. Rxb7 { Nog steeds is de pion onaantastbaar.} f2+ 31. Qxf2 Nxf2 32. Bxf2 Nf6 $19)) 30. Qxf2 Nxf2 31. Bxf2 Nxd7 $19) 29. Bh3 $11 (29. Rxb7 $4 { Deze pion kun je beter laten staan.} Qh5 30. Be1 f2+ 31. Qxf2 Nxf2 32. Bxf2 Nf6 $19) 29... Ndf6 30. Qd3 {Wit dreigt met materiaalwinst: Dd3xf3} (30. Rxb7 Qh5 31. Rd3 Qxh3 32. Rxf3 Qh2+ 33. Kf1 Rf8 $19) 30... Qh5 { Zwart dreigt met materiaalwinst: Dh5xh3} ({Slechter is} 30... Nxf2 31. Kxf2 Ng4+ 32. Bxg4 Qxg4 33. Rh1 $18 (33. Qxf3 $4 { Deze pion kan natuurlijk niet worden genomen.} Rf8 34. Rd3 Rxf3+ 35. Rxf3 Rf8 36. Rxf8+ Bxf8 $19)) 31. Qf1 Rac8 (31... Re7 $5 $11 {Komt in aanmerking.}) 32. d6 $16 {Een sterke pion.} (32. Rxb7 Rxc4 33. Rd3 Nxf2 34. Qxf2 Qxh3 (34... Nxe4 $143 35. Qxf3 Qxf3 36. Rxf3 $19) 35. Qxf3 Rf8 $19) 32... Red8 (32... Nxf2 $2 { Faalt op...} 33. Kxf2 Rb8 34. d7 $18) 33. Bb6 { Wit dreigt met materiaalwinst: Lb6xd8. 'de loper is de loper!'} (33. Rxb7 Kh8 34. Ba7 Rxc4 35. Rd3 (35. Qxc4 Qxh3 36. Rb2 Nh5 $19) 35... Rxd6 36. Rxf3 $11 ( 36. Qxf3 Rxd3 37. Qxd3 Rxc3 38. Qxc3 Qxh3 39. Rb8+ Kh7 $15)) 33... Rd7 $11 34. Nd5 Rf8 35. Nxf6+ Rxf6 (35... Bxf6 $142 36. Bf2 Bd8 $11 (36... Nxf2 $2 37. Kxf2 (37. Bxd7 $6 {Is een zwakkere mogelijkheid.} Nxd1 38. Rxd1 Bg5 $11) 37... Rdf7 38. Qh1 $18)) 36. Bxg4 $4 {Een blunder. Ik ben 10 zetten lang zo geobsedeerd geweest door de veiligheid van mijn koning en het paard op g4, dat ik helemaal niet had gezien hoe zwak mijn pionnen na deze ruil worden. Minstens drie pionnen liggen onder vuur en minstens 1 gaat verloren.} (36. Rb3 $142 $11 { Houdt de strijd gaande.}) 36... Qxg4 $19 37. Kf2 $2 (37. Bf2 h5 38. Kh2 Rfxd6 39. Rxd6 Rxd6 40. Qh3 Qxe4 41. Rb2 Qxc4 42. Qf5 $19) 37... Qxe4 38. Qd3 (38. c5 Qc2+ 39. Kg1 f2+ 40. Kh2 Rf5 $19) 38... Qg4 39. Qd5+ Rff7 $4 { Geeft het voordeel weg.} (39... Kh8 40. Bc7 Qh3 $19) 40. Rb3 {In een poging tegenspel te creëren besluit ik nu (minstens 10 zetten te laat) de pion op f3 aan te vallen. Verkeerd plan. Ik had moeten voorkomen dat de dame via de h-lijn binnen komt.} (40. Rh1 Qg6 41. Rbd1 h5 $15) 40... e4 $17 41. Re3 $4 { Stort zich in het zwaard. De computer geeft aan dat wit met Th1 het nadeel binnen de perken kan houden. Eerlijk gezegd ziet het er niet aantrekkelijk uit met de pionnen op e4 en f3. Zwart staat een pion voor en de witten pionnen zijn minstens even makkelijk aan te vallen als de zwarte.} (41. Rh1 $142 Qg6 42. Rd1 $15) (41. Rh1 {[%emt 0:02:38]} Qg6 {[%emt 0:00:01]} 42. Rd1 { [%emt 0:00:01]} Bf6 {[%emt 0:01:57]} 43. Be3 {[%emt 0:00:01]} Bg5 { [%emt 0:00:06]} 44. Bxg5 {[%emt 0:00:29]} hxg5 {[%emt 0:00:01]}) 41... Qh3 $19 42. Rxe4 (42. Ree1 {De laatste strohalm.} Qg2+ 43. Ke3 Qxg3 44. Rh1 f2+ 45. Ke2 Qf3+ 46. Kd2 Rxd6 47. Qxd6 Qc3+ 48. Ke2 Qxc4+ 49. Rd3 Qxd3+ 50. Qxd3 f1=Q+ 51. Rxf1 exd3+ 52. Kxd3 Rxf1 53. Bc7 $19) 42... Qg2+ 43. Ke3 (43. Ke1 { Verandert niets meer.} f2+ 44. Kd2 f1=Q+ 45. Bf2 Qfxf2+ 46. Re2 Qxe2+ 47. Kc1 Qc2#) 43... Qe2# 0-1 [/pgn]